TÓM TẮT 6 ĐIỂM MỚI VỀ CHẾ ĐỘ THAI SẢN theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ 01/7/2025:
✅ 1. Đóng BHXH tự nguyện cũng được hưởng thai sản
-
Người tham gia BHXH tự nguyện (lao động tự do, nội trợ…) từ đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh con được hưởng trợ cấp thai sản.
-
Trước đây chỉ được hưởng hưu trí và tử tuất.
✅ 2. Chồng đóng BHXH tự nguyện, vợ nội trợ cũng được hưởng thai sản
-
Chỉ cần chồng đóng BHXH tự nguyện, vợ sinh con vẫn được hưởng trợ cấp thai sản 2 triệu đồng/con.
-
Nếu cả hai vợ chồng cùng đủ điều kiện: Chỉ được chọn 1 người nhận và ưu tiên BHXH bắt buộc nếu có.
✅ 3. Lao động nam được nghỉ chăm vợ sinh con trong 60 ngày
-
Kéo dài thời gian nghỉ từ 30 ngày lên 60 ngày kể từ ngày vợ sinh.
-
Số ngày nghỉ cụ thể:
-
5 ngày: vợ sinh thường.
-
7 ngày: sinh mổ hoặc thai < 32 tuần.
-
10–14 ngày: sinh đôi trở lên.
-
Nghỉ nhiều lần được, miễn bắt đầu nghỉ cuối cùng vẫn trong 60 ngày đầu sau sinh.
-
✅ 4. Mọi trường hợp phá thai đều được hưởng thai sản
-
Thai < 5 tuần: nghỉ tối đa 10 ngày.
-
Thai 5–13 tuần: nghỉ 20 ngày.
-
Thai 13–22 tuần: nghỉ 40 ngày.
-
Thai ≥ 22 tuần: nghỉ 120 ngày – như sinh con.
✅ 5. Con sinh ra mất sớm, mẹ vẫn được nghỉ đủ 6 tháng
-
Nếu thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên đủ điều kiện hưởng thai sản mà sảy/thai chết/lúc chuyển dạ: mẹ vẫn được nghỉ đủ 6 tháng như sinh con.
-
Chồng cũng được nghỉ chăm vợ như bình thường.
✅ 6. Trợ cấp 1 lần và dưỡng sức tính theo mức tham chiếu
-
Trợ cấp 1 lần khi sinh con = 2 lần mức tham chiếu (hiện là mức lương cơ sở).
-
Mức dưỡng sức sau sinh = 30% mức tham chiếu/ngày.
-
Mức tham chiếu hiện tại: 2.340.000 đồng/tháng (theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP).
✅ CÁC TRƯỜNG HỢP HƯỞNG CHẾ ĐỘ THAI SẢN
STT Trường hợp được hưởng Điều kiện hưởng Thời gian nghỉ Ghi chú 1 Lao động nữ sinh con Đóng BHXH bắt buộc ≥ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh 6 tháng Nếu sinh đôi trở lên: cộng thêm 1 tháng mỗi con từ con thứ 2 2 Lao động nữ khám thai Lao động nữ mang thai Tối đa 5 lần, mỗi lần không quá 2 ngày Có thể nghỉ 10 ngày khám thai 3 Nghỉ dưỡng thai (giữ thai) Đủ 6 tháng đóng BHXH bắt buộc trong 24 tháng trước sinh – nghỉ do y lệnh y tế hoặc điều trị vô sinh, Hưởng chế độ như khám thai Thai từ 22 tuần trở lên vẫn được hưởng nếu nghỉ giữ thai 4 Lao động nữ sinh con nhưng thai chết/sẩy thai từ ≥ 22 tuần Đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH 6 tháng Vẫn được hưởng đầy đủ như sinh con bình thường 5 Sẩy thai, phá thai, thai chết lưu Không cần điều kiện đóng BHXH Theo tuổi thai: 10–120 ngày – Tối đa 10 ngày: Thai dưới 5 tuần tuổi. – Tối đa 20 ngày: Thai từ 5 tuần tuổi đến dưới 13 tuần tuổi.
– Tối đa 40 ngày: Thai từ 13 tuần tuổi đến dưới 22 tuần tuổi.
– 120 ngày nếu thai từ 22 tuần tuổi trở lên.
6 Nhận con khi nhờ mang thai hộ Người mẹ nhờ mang thai hộ (nếu đủ điều kiện) Từ khi nhận con đến khi con đủ 6 tháng Phải nhận con trong vòng 30 ngày kể từ khi sinh 7 Người nhận nuôi con nuôi < 6 tháng tuổi Đóng BHXH bắt buộc đủ điều kiện Từ ngày nhận con đến khi con đủ 6 tháng Nếu nhận nhiều con cùng lúc → thời gian nghỉ tính đến khi con cuối cùng đủ 6 tháng 8 Lao động nam có vợ sinh con Tham gia BHXH bắt buộc – 5 ngày làm việc khi vợ sinh thường. – 7 ngày làm việc khi vợ sinh con cần phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi.
– 10 ngày làm việc khi vợ sinh đôi. Lao động nam sẽ được nghỉ thêm 3 ngày (tức 13 ngày) cho mỗi con tính từ con thứ 3 trở đi trong trường hợp sinh ba trở lên.
– 14 ngày làm việc khi vợ sinh đôi phải phẫu thuật. Trường hợp sinh 3 trở lên phải phẫu thuật thì được nghỉ thêm 3 ngày cho mỗi con tính từ con thứ 3 trở đi.
Trường hợp người lao động nghỉ nhiều lần thì ngày bắt đầu nghỉ việc của lần cuối cùng phải trong khoảng thời gian 60 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con và tổng thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản không quá thời gian quy định.
Trong vòng 60 ngày kể từ ngày vợ sinh 9 Lao động nam tham gia BHXH tự nguyện Đóng đủ ≥ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh con Trợ cấp 1 lần: 2 triệu đồng/con Không có nghỉ phép; chỉ nhận tiền trợ cấp 10 Chồng tham gia BHXH tự nguyện, vợ không tham gia Đủ điều kiện Trợ cấp 1 lần: 2 triệu đồng/con Áp dụng với người nội trợ, không có thu nhập 11 Vợ chết sau sinh Chồng/Người nuôi dưỡng đủ điều kiện Nghỉ phần còn lại trong 6 tháng của vợ Mức hưởng tính theo lương đóng BHXH của vợ hoặc chồng tùy từng trường hợp
✅ MỨC HƯỞNG CHẾ ĐỘ THAI SẢN
Loại hưởng Cách tính Ghi chú Trợ cấp hàng tháng khi nghỉ thai sản = 100% bình quân tiền lương đóng BHXH bắt buộc 6 tháng trước khi nghỉ Nếu đóng chưa đủ 6 tháng → cộng dồn theo thực tế Trợ cấp 1 lần khi sinh con/nhận con/nhờ mang thai hộ = 2 lần mức tham chiếu x số con Mức tham chiếu hiện tại = 2.340.000 đồng Dưỡng sức sau sinh = 30% mức tham chiếu/ngày Tối đa 5 – 10 ngày tùy trường hợp Trợ cấp thai sản BHXH tự nguyện = 2 triệu đồng/con Không tính theo lương
